Ankara’da bulunan bir otelde, Uzlaştırma Ödül Töreni ve Alternatif Çözümlerde 10. Yıl Sempozyumu gerçekleştirildi.
Programa Adalet Bakanı Akın Gürlek, Ceza İşleri Genel Müdürü Hazım Aslancı ile birçok savcı ve davetli katıldı.
“ALTERNATİF UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YÖNTEMLERİNE BÜYÜK ÖNEM VERMEKTEYİZ”
Gürlek, şu şekilde konuştu:
“Bakanlığımız, yargının işlevini eksiksiz bir şekilde yerine getirmesi ve adaletin hızlı bir biçimde sağlanması amacıyla kesintisiz bir çaba göstermektedir. Bu bağlamda ceza uyuşmazlıklarının süratle ve etkin bir şekilde çözülmesine olanak tanıyan alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerine büyük önem atfediyoruz.”
2005 yılından beri yürütülen reformlar sayesinde ülkemizin ceza mevzuatı, modern dünyada geçerli olan insan odaklı yaklaşımlar dikkate alınarak güncellenmiştir. Gerçek ve sanal ortamlar arasındaki insan ilişkilerinden kaynaklanan suçların yol açtığı maddi veya manevi kayıpların uygun bir biçimde telafi edilmesi ise önemli bir meseledir.”
“UZLAŞTIRMA, FARKLI ÇÖZÜM İMKANLARI SUNMAKTADIR”
Ceza adalet sisteminin hukuk devletinin temel taşlarından biri olduğuna dikkat çeken Bakan Gürlek, şunları ifade etti:
“Bu sistemin başarısı yalnızca suçların soruşturulması, kovuşturulması ve yaptırıma tabi tutulmasıyla değerlendirilemez. Mağdurun korunması, adalete erişimin kolaylaştırılması, uyuşmazlıkların makul sürede sonuçlandırılması ve toplumun adalet sistemine duyduğu güvenin artırılması da bu başarının ayrılmaz parçalarıdır.”
Her uyuşmazlığın aynı yargılama sürecinden geçmesi her zaman en etkili veya verimli çözüm olmayabilir.
Ceza adalet sistemimizde uzlaştırma gibi mekanizmalar ile seri muhakeme, ön ödeme ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi gibi yöntemler, kanuni şartlar dahilinde farklı çözüm yolları sunmaktadır.
Bu mekanizmaların ortak noktası ise ceza adaletinin daha etkin yürütülmesini sağlamaları ve adli kaynakların daha verimli kullanılmasına katkıda bulunmalarıdır.”
“MAĞDURUN UĞRADIĞI ZARARIN GİDERİLMESİ ADALETİN ÖNEMLİ UNSURLARINDANDIR”
Alternatif çözüm yollarının adaletten vazgeçmek değil; adaleti uyuşmazlığın niteliğine uygun yöntemlerle en hızlı ve etkili biçimde gerçekleştirmek olduğunu vurgulayan Gürlek, sözlerine şöyle devam etti:
“Alternatif çözüm yollarının en önemli boyutlarından biri onarıcı adalet anlayışıdır. Ceza adaletini yalnızca suçun işlenip işlenmediği veya hangi yaptırımın uygulanacağı üzerinden değerlendirmek, uyuşmazlığın insani ve toplumsal yönünü göz ardı edebilir.
Mağdurun yaşadığı zararın giderilmesi, maruz kaldığı sıkıntının dikkate alınması ve kendisini doğrudan ilgilendiren süreçte söz sahibi olabilmesi de adaletin temel bileşenlerindendir.
Onarıcı adalet yaklaşımı bu ihtiyaçlara yanıt vermeyi; failin davranışlarının sonuçlarını anlamasını, sorumluluk almasını ve mümkünse zararın giderilmesine yardımcı olmasını hedefler.
“SÜRECİN GÖNÜLLÜLÜK ESASINA DAYANMASI BÜYÜK ÖNEM TAŞIMAKTADIR”
Sürecin gönüllülük esasına dayalı olması, hukuki güvencelere sahip olması ve tarafların haklarının korunması büyük önem arz etmektedir. Bu noktada üzerinde titizlikle durmamız gereken konulardan biri alternatif çözüm yollarının cezasızlık algısına yol açıp açmadığıdır.
Ayrıca belirtmek gerekir ki alternatif çözüm ile cezasızlık ayrı kavramlardır. Alternatif çözüm yolları kanunun suç olarak belirlediği eylemleri yok saymaz.
Bunların hangi suçlarda, ne koşullar altında ve hangi hukuki sonuçlarla uygulanabileceği yasalarla belirlenmiştir.”
Bakan Gürlek alternatif çözüm mekanizmalarının sorumluluktan kaçış olarak değil; kanunun öngördüğü şartlar çerçevesinde ele alınması gerektiğini ifade ederek bu yolların cezasızlık algısını ortadan kaldırırken yargılamaların hızlanmasına yardımcı olduğunu vurguladı.
Ayrıca Gürlek, halkın adalete güveninin cezanın kesinliği, hızı ve hukukun öngörülebilirliği ile güçlendirileceğini belirtti.
“UZLAŞTIRMA ETKİN BİR KURUM HALİNE GELMİŞTİR”
Bakan Gürlek yaptığı değerlendirmede şu ifadelere yer verdi:
“Uyuşmazlıkların daha kısa sürede çözüme ulaşması vatandaşlarımızın duruşmaya katılmak için işten izin alma gereksinimini azaltmakta; yol masraflarını üstlenme zorunluluğunu ortadan kaldırmakta ve yaşanan olayı tekrar anlatma yükünden kurtarmaktadır.”
Bu yaklaşım sadece dosya sayısının azaltılmasıyla sınırlı değildir. Aynı zamanda adli kaynakların doğru kullanımını sağlamakta; iş süreçlerini iyileştirmekte ve adalet hizmetlerinin kalitesini artırmayı amaçlamaktadır.
Uzlaştırma kurumu ilk kez 2005 yılında ceza adalet sistemimize dahil edilmiş olup 2016 yılındaki kapsamlı değişikliklerle önemli bir ivme kazanmıştır.
Söz konusu düzenlemelerle uzlaştırma ceza yargılamasının yükünü hafifleten etkili bir kurum haline gelmiştir.”}
“UZLAŞTIRMA UYGULAMASININ NİTELİĞİ GÜÇLENDİRİLDİ”
< p > Bakan Gürlek uzlaştırma sürecinde tarafların bağış yapma , fidan dikimi , öğrencilere kırtasiye yardımı sağlama veya Kızılay’a kan bağışı gibi toplumsal dayanışmayı artıran faaliyetler üzerinde de anlaşabileceğini aktardı .
< p > Uzlaştırmanın etkin yürütülmesini sağlamak amacıyla 2016’da Alternatif Çözümler Daire Başkanlığı’nın yanı sıra cumhuriyet başsavcılıkları bünyesinde uzlaştırma bürolarının kurulduğunu belirten Bakan Gürlek , eğitim , sınav , sicil kayıtları ve denetim mekanizmaları aracılığıyla uygulamanın kalitesinin artırıldığını ifade etti .
< p >< b > “2 MİLYONDAN FAZLA DOSYADA MAĞDUR İLE ŞÜPHELİ UZLAŞMIŞTIR”
< p > Bakan Gürlek sözlerini şöyle sürdürdü :
< p >< em >< b > “Uzlaştırmacı siciline kayıtlı olarak cumhuriyet başsavcılıkları listelerinde yaklaşık 30 bin uzlaştırmacı görev yapmaktadır .
< p >< em >< b > Uzlaştırma kurumu ; hakimler , cumhuriyet savcıları , uzlaştırmacılar , avukatlar ve uzlaştırma büro personelinin özverili çalışmaları sayesinde sağlam temeller üzerine inşa edilmiş olup toplum tarafından olumlu karşılık bulmuştur .
< p >< em >< b > 2017 yılından bu yana 2 milyondan fazla dosyada mağdur ile şüpheli arasında uzlaşma sağlanmıştır . Diğer alternatif çözüm yöntemlerinde de oldukça büyük başarı elde edilerek ; seri muhakeme , ön ödeme , kamu davasının açılmasının ertelenmesi gibi yöntemlerle çok sayıda dosya sonuçlandırılmıştır .
< p >< em >< b > 2025 yılında alternatif çözümler sayesinde asliye ceza mahkemeleri ile çocuk mahkemelerine ilk kez açılan kamu davalarında %33 azalma gerçekleşmiştir.”
< p >< b > “KAMUOYUNUN DOĞRU BİLGILENDİRILMESI ÖNCELIKLI ALANLARIMIZ ARASINDADIR”
< p > Bakan Gürlek asıl hedeflerinin yargı teşkilatının iş yükünü yönetilebilir hale getirirken aynı zamanda da adalet hizmetinin kalitesini sürekli yükseltmek olduğunu vurgulayarak şunları kaydetti :
< p >< em >< b > “Hakimlerin , cumhuriyet savcılarının , uzlaştırmacıların ve ilgili personelin mesleki bilgi düzeyleri ile uygulama becerilerini geliştirmek ; mağdur haklarına saygıyı gözetmek ; gönüllülük ilkesini dikkate almak ; kamuoyunu doğru bilgilendirmek öncelikli alanlarımız arasındadır . Uygulamaya dair verilerin düzenli analizi , iyi uygulama örneklerinin yaygınlaşması bu çalışmalar içinde yer almaktadır . ” < / b > < / em > < / p >
< p > Bakan Gürlek Uzlaştırma Ödül Töreni kapsamında 2025 yılında en başarılı 33 cumhuriyet başsavcılığına plaket verirken 10 uzlaştırmacıya da plaket ile ödüllerini takdim etti . Hatıra fotoğrafının çekilmesinin ardından program sona erdi .
< span > Kaynak : < / span > < span > İhlas Haber Ajansı ( İHA ) < / span >
