Fon skandalı ülkeyi de piyasaları da alt üst etti. Yatırım fonlarında yaşanan kriz hem fon hem de hisse yatırımcısını vurdu.
Merkezi Kayıt Kuruluşı (MKK) verilerine göre hisse senedinde portföyünü boşaltan yatırımcı sayısı 1 ayda 50 bin kişi arttı, bu sayı yatırım fonlarında ise bin 133 oldu. Portföy büyüklüğü yatırım fonlarında toplamda 1,2 trilyon lira eriyerek 9,26 trilyon liraya indi; hisse senetleri piyasasında ise başta sert düşüşlerin değer kaybı nedeniyle portföy büyüklüğü yüzde 22,83 eridi ve 7,34 trilyon liraya geriledi.
Ekonomim’den Şebnem Turhan’ın aktardığı Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verilerine göre ağustosta 10 trilyon 436 milyar 653 milyon lira olan yatırım fonları portföy büyüklüğü eylül sonunda yüzde 11,23 geriledi ve 9 trilyon 264 milyar 833 milyon lira oldu.
Portföy büyüklüklerine göre değişimler incelendiğinde yatırımcı sayısının 0-1 portföy büyüklüğünde arttığı, portföy değeri kaybında ise 10 milyon üstünün öne çıktığı görülüyor. MKK verilerine göre eylülde portföy büyüklüğü 0-1 arasında olan yani hesabı duran ancak portföyünü boşaltmış olan yatırımcı sayısı 1.133 arttı, yani yüzde 1,79 büyüdü ve 64 bin 378’e çıktı.
2-10 bin lira portföy büyüklüğüne sahip olan yatırımcılarda ise artış 13 bin 150 oldu ve portföy büyüklükleri yüzde 1,09 arttı. Yani portföyünü sıfırlamasa da küçülten yatırımcı sayısı büyüdü. Bu gruptaki yatırımcılar toplam yatırımcıların da yüzde 60’ını oluşturdu.
10 MİLYON LİRA ÜZERİ PORTFÖYDE SERT KAYIP
10-50 bin lira arası portföy büyüklüğüne sahip yatırımcı sayısı yüzde 4,66 azalırken portföy büyüklüklerindeki düşüş ise yüzde 5,17 oldu. 50-100 bin lira arası portföyü olan yatırımcıların sayısı yüzde 6,54, portföy değerleri ise yüzde 6,66 geriledi. 100-250 bin lira arası portföyü olanların da sayısı yüzde 7,39 azalırken portföy değerlerindeki kayıp yüzde 7,29 oldu. 250-500 bin liralık portföye sahip yatırımcı sayısındaki düşüş yüzde 6,51, portföy değerlerindeki azalma yüzde 6,70; 500 bin – 1 milyon lira portföyü olanlarda azalma yüzde 7,36, portföy değerlerinde gerileme yüzde 7,59 hesaplandı. 1-5 milyon liralık portföye sahip yatırımcılar yüzde 8,48 geriledi, portföy değerleri de yüzde 8,84 düştü. 5-10 milyon lira portföye sahip yatırımcılarda ise yüzde 9,53 azalma ile portföy değerlerinde yüzde 9,72 kayıp gerçekleşti.
Toplam yatırım fonu portföyünün yüzde 79,56’sını oluşturan 10 milyon lira ve üzeri portföy değerine sahip yatırımcıların portföy değerlerinde sert düşüş gerçekleşti. Merkezi Kayıt Kuruluşu verilerine göre ağustosta 10 milyon üzeri portföyü olan yatırımcı sayısı yüzde 9,19 düştü. Portföy değeri ise yüzde 14,39 gerilemeyle 8,84 trilyon liradan 7,56 trilyon liraya indi. Bu portföy değeri kaybı yine yaşanan krizin sermaye piyasası araçlarında yarattığı etkiden kaynaklanırken toplam portföy değeri içindeki payları da ağustos ayına göre 1 puan düştü.
HİÇBİR DÖNEMDE BÖYLE SIKINTI GÖRÜLMEDİ
Hisse senedi piyasası ve yatırımcıları yaşanan krizin etkilerini yoğun hissetti eylülde. Merkezi Kayıt Kuruluşu verilerine göre toplam hisse senedi portföy değeri eylülde ağustosa göre 2 trilyon 172 milyar 799 milyon lira azaldı ve 7 trilyon 343 milyar 88 milyon liraya indi. Bu kaybın büyük çoğunluğu fon krizinden kaynaklanan hisse senetlerindeki taban serileri ve sert satışlardan ileri geldi.
Yatırımcı sayısı da krizin etkilerini gösterdi. Hisse senedi piyasasında portföyü 0-1 lira arasında olan yatırımcı sayısı eylülde ağustosa göre 50 bin 234 arttı. Bu rakam portföyünü boşaltan ancak hesabı açık kalan yatırımcıları gösteriyor. Bu durumdaki yatırımcı sayısında bu denli güçlü artış ne geçen yıl yaşanan siyasi krizde ne de bu yıl şubat sonunda başlayan savaş döneminde görüldü.
YABANCININ FON PORTFÖYÜ YÜZDE 54 AZALDI
Hem portföy büyüklüğü hem de yatırımcı sayısı çift haneli azalan grup ise hisse senedi piyasasında 500 bin lira ve üzeri portföye sahip olan yatırımcılarda gerçekleşti. MKK verilerine göre 500 bin – 1 milyon lira arası portföy büyüklüğüne sahip yatırımcı sayısı yüzde 13,76 azaldı, portföy değerindeki düşüş yüzde 13,95 oldu. 1-5 milyon lira portföyü olan yatırımcılardaki düşüş yüzde 20’yi aşarken portföy değerlerindeki kayıp da yüzde 21,07 gerçekleşti.
5-10 milyon lira arası portföyü olan yatırımcıların sayısı yüzde 24,47 azaldı, portföy değeri yüzde 24,46 düştü. Toplam portföy değerinin yüzde 85,77’sini oluşturan 10 milyon lira üzeri portföye sahip yatırımcıların sayısında yüzde 23,09 azalma gerçekleşti. Bu yatırımcıların portföy büyüklüğü ise yüzde 23,57 azalarak 6,3 trilyon liraya geriledi.
Bu arada yatırım fonlarındaki yabancı yatırımcıların portföy değeri ve sayısı da eylülde azaldı. Ağustosta 532 milyar 588 milyon lira olan portföy değeri eylülde 245 milyar 28 milyon liraya indi. Bu yüzde 54’lük sert kayıpta krizin yanı sıra özellikle para piyasası fonlarına giren carry trade parasına getirilen yüzde 10 stopaj da etkili oldu.
